راهنمای فرآیند چاپ کتاب

راهنمای فرآیند چاپ کتاب: چاپ کتاب گاهی سردرگم کننده است، بخصوص اگر دفعه اولی باشد که به چاپ کتاب خود فکر می کنید. اگر ترجمه کتابی را شروع کرده باشید، گاهی اوقات حین تبدیل یک دست نوشته به مقاله و یا تبدیل پایان نامه به کتاب، به فکر انتشار و چاپ کتاب می افتیم. اما چگونه کتاب خود را چاپ کنیم. انتشارات ترجمک یک واحد نشر آکادمیک است و تمامی مراحل چاپ کتاب برنامه ریزی شده و توسط افراد متخصص مسئول کار پایش و نظارت می شود. ترجمک با افتخار همیشه آماده است به سئوالات شما در مورد ترجمه کتاب، تالیف کتاب، نوشتن زندگی نامه و فرآیند چاپ پاسخ دهد.

نکاتی که باید حین نوشتن کتاب در نظر داشت

راهنمای سبک بندی در منزل

نسخه عمومی سبک بندی کتاب در سایت ترجمک موجود است و می توانید از آن استفاده کنید. اما قبل از شروع نوشتن یا ترجمه کتاب بهتر است با ادیتور ما در تماس باشید و لیستی از دستورالعمل های خاص را دریافت کنید. توصیه می کنیم راهنمای نوشتن کتاب در منزل را خوانده و فایل قالب بندی کتاب ترجمک را دانلود و استفاده نمایید. زیرا مراحل اصلاح و ویرایش های بعدی کتاب آسان تر خواهد شد.

تاریخ و زمان تحویل

زمان تحویل دست نوشته در قرارداد چاپ کتاب قید می شود. هر گونه تاخیر و بسط زمان تحویل بایستی هر چه زودتر اطلاع رسانی شود. از آنجایی که زمان تحویل کتاب مشخص می شود و ممکن است حین فرآیند چاپ تاخیر پیش بیاید، بهتر است ترجمه کتاب یا متن نگارش خود را مرحله به مرحله تحویل نمایید تا در زمان صرفه جویی شود. از آنجایی که مراحل بعد از ترجمه یا نگارش کتاب و پایان نامه بسیار مهم بوده و مرحله پختن و بسط محتوا است، در صورت نیاز به وقت بیشتر بایستی به ادیتور خود اطلاع دهید.

مجوزها

کتاب، چه به صورت ترجمه یا تالیف و گردآوری یا اطلاع رسانی و دستنامه فنی؛ یک دارایی فکری محسوب می شود و شامل قانون کپی رایت است. بنابراین مالک این دارایی فکری بایستی مجوز لازم برای چاپ و پیگیری اقدامات اداری و حقوقی کار را به انتشارات بدهد. ترجمک برای تمامی دارایی های هوشی از قبیل کتاب، دستنامه، عکس، شعر و نقشه حق مالکیت قائل شده و از نویسنده یا مترجم مجوز می گیرد.

طراحی پشت جلد و عنوان کتاب

چرخه توزیع و فروش کتاب ممکن است حتی قبل از تمام شدن دست نوشته کتاب آغاز شود. طراحان ترجمک معمولا قبل از شروع فرآیند چاپ و بلافاصله بعد از عقد قرارداد، کار طراحی پشت جلد و بنرهای تبلیغاتی کتاب را شروع می کنند. در صورتی که ایده خاصی در سر دارید یا عکس و کار هنری خاصی را برای پشت جلد کتاب خود در نظر دارید، بایستی به ادیتور خود تحویل کنید. توصیه ها و ایده های خود را به صورت مکتوب تحویل دهید و سفارش های شفاهی ترتیب اثر داده نمی شود.

اگر حین تالیف و نوشتن کتاب خود به فکر تغییر عنوان کتاب افتادید، بلافاصله به ادیتور مسئول کار خود اطلاع دهید. زمانی که پشت جلد کتاب طراحی شده و در خبرنامه و کاتالوگ ترجمک منتشر شد، دیگر امکان تغییر نام وجود نخواهد داشت، مگر در موارد خیلی ضروری.

تحویل متن اولیه کتاب

زمانی که احساس کردید کار شما آماده چاپ است، مجددا کار خود را بازخوانی کنید و هر گونه غلط املایی و دستوری را تصحیح کنید. وقتی کار برای چاپ به ترجمک تحویل می شود، یکبار دیگر توسط ادیتور مسئول کار بازخوانی و ویرایش می شود. از آنجایی که مرحله بازخوانی و تصحیح (proofs stage) هزینه دارد، بهتر است از دوستان یا افراد متخصص در حوزه کار خود برای بازخوانی کمک بگیرید. اطمینان حاصل کنید که فصول کتاب هماهنگ و همراستا تهیه شده باشند، بخصوص اگر تعداد نویسندگان یا مترجمان بیش از یک نفر است.

در وبسایت ترجمک چک لیست تحویل کتاب در دسترس می باشد. اطمینان حاصل کنید بخش های قید شده در چک لیست در کتاب شما وجود داشته باشد، در غیر اینصورت هزینه حروفچینی کتاب بیشتر خواهد شد. کتاب آماده تحویل، صرفنظر از ترجمه کتاب، تالیف یا گردآوری کتاب؛ معمولا شامل بخش های زیر است:

  • صفحه عنوان اصلی
  • صفحه عنوان فرعی و افیلیشن نویسندگان یا مترجمان
  • مقدمه و پیشگفتار
  • فهرست مندرجات
  • لیست کسانی که همیاری داشته و مایلید از آنها یاد کنید
  • راهنمای استفاده و تذکر
  • لیست جداول، تصاویر، علائم اختصاری و غیره
  • محتوای اصلی
  • واژه نامه
  • فهرست منابع و کتابشناسی

تحویل کتاب آماده چاپ به دو صورت امکانپذیر است: (1) ایمیل یا رسانه های اجتماعی مثل واتساپ و تلگرام برای کتاب هایی که هنگام ترجمه یا نگارش تایپ شده اند. (2) ارسال از طریق پست پیشتاز برای کتاب های دست نویس.

اگر کتاب خود را حین ترجمه یا نگارش تایپ کرده اید، بهتر است هر فصل کتاب و هر یک از بخش های ذکر شده در بالا به صورت فایل جداگانه تهیه و ارسال شود. عکس، نمودار، نقاشی و هر گونه کار هنری بایستی بصورت اسکن با کیفیت (حداقل 300 dpi) ارسال شود.

در زمان تحویل کار، ادیتور فایل ها یا بسته ارسالی را بررسی کرده و کلمه شمار را انجام می دهد. کلیه مطالب ارسالی را چک کرده و لیست می کند. سپس گزارش تحویل را برای نویسنده یا مترجم ارسال می کند. زمان دریافت گزارش تحویل بهتر است چک کرده و هر گونه خلاء و تناقض احتمالی را پیگیری کنید.

فایل کتاب آماده چاپ ممکن است به صلاحدید ادیتور مسئول کار برای بازنگری همکار یا ویراستاری به شخص ثالثی تحویل شود که با هماهنگی دارنده حق مالکیت اثر انجام خواهد شد. این مرحله معمولا دو هفته طول می کشد. اگر مایل به استفاده از ویراستار یا بازنگری همکار نیستید، بهتر است کتبا به ادیتور کار خود اطلاع دهید.

فرآیند چاپ کتاب

زمانی که نامه تایید دریافت فایل یا محتوای کتاب را از ترجمک دریافت کردید، به فاصله یک هفته چک لیست مراحل اجرایی چاپ کتاب برای شما ارسال خواهد شد. مراحل بعدی که با توجه به کیفیت و میزان آمادگی کتاب شما تعیین میشود می تواند شامل موارد زیر باشد:

  • ویرایش و بررسی نقض حقوق مولفان و ناشرین (Copy-editing and plagiarism)
  • حروفچینی (Typesetting)
  • بازخوانی و ویرایش (Proof reading)
  • بازخوانی همکار و ویراستاری (Revision)
  • ایندکس سازی (Indexing)
  • تهیه نمونه دیجیتال (نمونه آماده از کتاب در قالب pdf و ePub)

در این مرحله مدیر چاپ کتاب شما مشخص شده، مراحل انجام پروژه را پیگیری کرده و با شما در تماس خواهد بود. در طی فرآیند چاپ کتاب، به طور دوره ای گزارش پیشرفت کار به نویسنده یا مترجم مسئول ارسال می شود. زمانبندی تقریبی انجام مراحل پروژه از دپارتمان تولید تا انتشار به صورت زیر خواهد بود (این زمان ها برای کتاب های ترجمه شده کمتر خواهد بود):

  1. ویرایش و بررسی نقض حقوق مولفان و ناشرین (2 هفته)
  2. حروفچینی (2 هفته)
  3. بازخوانی و ویرایش (2 هفته)
  4. بازخوانی همکار و ویراستاری (10 روز)
  5. ایندکس سازی (1 هفته)
  6. تهیه نمونه دیجیتال (5 روز)
  7. اجرای مراحل قانونی (3 هفته)
  8. تهیه نسخه چاپی یا هاردکور (30 روز)

ویرایش و کپی رایت

کتاب های تحویلی به ترجمک در صورت توافق مشتری ویراستاری می شود. یک ویراستار حرفه ای متخصص در حوزه موضوع کتاب به ویراستاری و کپی ادیتینگ کار می پردازد. سطح ویرایش بستگی به نیاز پروژه دارد. معمولا ویراستار اقدامات زیر را انجام می دهد:

  • تصحیح اشتباهات دستور زبان فارسی (گرامر انگلیسی)، املا و انشاء متن
  • بررسی مراجع و کتابشناسی از نظر رعایت قالب، از قلم نیافتادن منبع و یکنواخت نبودن سبک رفرنس نویسی
  • اندنوت کردن تمامی منابع و مراجع مورد استفاده در کتاب برای سهولت ویرایش و آمادگی برای نشر الکترونیک
  • انجام Captioning برای شماره گذاری جداول و شکل ها و نمودارها برای سهولت شماره گذاری و آمادگی برای نشر الکترونیک

ویراستاری محتوای کتاب با استفاده از نرم افزار مایکروسافت ورد انجام می شود. به محض شروع کار، Track change فعال شده و تغییرات محتوای کتاب ردگیری می شود. سپس فایل ویراستاری شده برای قبول یا رد تغییرات به نویسنده مسئول ارسال می شود. پس از تایید نویسنده مسئول، تمامی تغییرات اعمال می شود.

ویراستارهای ترجمک دارای توانایی کپی کت و بررسی حق ناشرین و نویسندگان هستند و همزمان با ویراستاری، نقض کپی رایت در محتوای ارسالی برای چاپ را بررسی می کنند.

نمونه خوانی

فایل ویرایش شده تگ گذاری شده و به قالب XML در آورده می شود که با استفاده از آن نسخه دیجیتال کتاب تولید شده و نسخه چاپی در ایندیزاین (Indesign) ایجاد می شود. سپس یک نسخه از فایل نمونه خوانی شده در قالب pdf برای نویسنده مسئول ارسال می شود. لطفا بدقت این فایل را چک کنید زیرا آخرین شانس اصلاح و تکمیل محتوا را دارید، قبل از اینکه کتاب برای انتشار ارسال شود.

در این مرحله فقط اصلاحات خیلی ضروری مثل غلط املایی انجام می شود. زمانی که نسخه الکترونیک برای بررسی و تایید به کاربر ارائه شد و تاییدیه کاربر گرفته شد، کار نهایی شده و ایندکس کار تهیه می شود.

تهیه ایندکس

با توجه به رشد سریع فناوری اطلاعات و بسط بازارهای آنلاین، تهیه ایندکس کتاب و تحویل به موتورهای جستجو از اهمیت بالایی برخوردار است. نسخه نهایی کتاب برای ایندکس گذاری به گروه تحویل می شود و براساس تیترها و زیرتیترها، کلمات کلیدی و ایده اصلی فصول و صفحات، ایندکس کتاب تهیه می شود. ایندکس یا همان واژگان در انتهای کتاب چاپ می شود و در نسخه های الکترونیک با شماره صفحه به متن اصلی لینک می شود.

چاپ و انتشار

کتابی که برای چاپ ترجمه یا تالیف شده است، توسط سه گروه برای انتشار آماده می شود:

  • گروه ویراستاری و حروفچینی
  • گروه طراحی و گرافیک
  • گروه چاپ و نشر

این سه گروه به طور همزمان روی پروژه چاپ کتاب کار می کنند. همزمان با ویراستاری و نمونه خوانی، تهیه ایندکس و کپشن و بازخوانی همکار؛ گروه طراحی و گرافیک به طراحی پشت جلد کتاب، آماده سازی تصاویر داخل محتوا، تهیه نقاشی و ترسیم های هنری لازم می پردازند. در همین راستا گروه چاپ و نشر با استفاده از نرم افزار ادوبی ایندیزاین قالب اولیه (بلوپرینت) کتاب را آماده می کنند. که شامل تعیین قطع کتاب، تعیین حاشیه ها و گاتر، طراحی سرصفحه و پاصفحه، درج شماره صفحه و مشخص کردن فضای قرارگیری متن و تصاویر است. این قالب یا بلوپرینت همزمان با کار دو گروه دیگر آماده می شود.

زمانی که سه گروه کار نهایی خود را تحویل دادند، کارها با هم میکس شده و نسخه نهایی کار در دو قالب الکترونیک و چاپی تهیه می شود. سپس واحد حقوقی فایل الکترونیک را برای تعیین شابک و دریافت فیپا به مراجع مربوطه ارسال می کند. نسخه پرینت شده نیز به مراجع مربوط برای ثبت و فهرست نویسی ارسال می شود.

انتشار

بعد از تهیه فایل الکترونیک کتاب، دریافت شابک، فیپا و مجوز چاپ؛ با توجه به نیاز و درخواست نویسنده مسئول فایل برای تهیه نسخه هاردکور (Hardcore) به چاپخانه ارسال می شود و به تعداد درخواستی نویسنده به اضافه تعداد لازم برای تحویل به مراجع ذیربط از جمله کتابخانه ملی ایران، کتاب تهیه می شود. وقتی مجوز ترخیص کتاب های چاپی صادر شد، همزمان کتاب های چاپی و نسخه الکترونیک برای فروش به واحد بازاریابی و توزیع تحویل می شود.

بازاریابی و پخش

یکی از مراحل مهم چاپ کتاب بازاریابی و پخش کتاب است تا با سهولت در اختیار مخاطبان آن قرار گیرد. هرچند ترجمک پروسه تبلیغات و بازاریابی را خیلی زودتر از آماده شدن نسخه نهایی انجام می دهد، اما بازاریابی اصلی با شروع عرضه کتاب شروع می شود. در صورت توافق نویسنده مسئول، بازاریابی و پخش کتاب توسط ترجمک انجام می شود یا می توانند به شرکت مورد نظر خود بسپارند.

حق چاپ و تالیف

همانطور که ذکر شد، کتاب یک دارایی فکری است و مالکیت آن می تواند در اختیار نویسنده، مترجم یا ناشر باشد. در زمان عقد قرارداد چاپ کتاب، وکیل ترجمک با نویسنده مسئول تماس گرفته و مشاوره حقوقی لازم را در اختیار وی قرار می دهد. نویسنده می تواند با آگاهی کامل از شرایط نسبت به حفظ حقوق چاپ کتاب برای خود و یا واگذاری به ناشر تصمیم گیری نماید.

No FAQ Found.